Aralık ayında ölen edebiyatçılarımızdan biri de Behçet Necatigil’dir. Özellikle serbest şiirleriyle dikkati şairimizi anmak ve tanıtmak istiyoruz.

Necatigil 16 Nisan 1916’da İstanbul’da doğdu. Kastamonulu olan babası Mehmet Necati Gönül vaizlik görevi yapıyordu. Annesi Fatma Bedriye Hanım, Behçet Necatigil daha iki yaşında iken ölmüş ve şairimiz yetim kalmıştır. Babası kısa bir süre sonra evlenince Necatigil anneannesinin evinde kalmak zorunda kaldı.

İlkokula başlayacağı yıl anneannesi de ölünce tekrar babasının yanına döndü. İki yıl gecikmeyle 1923’te Beşiktaş Cevri Usta Okulu’na başladı.

Babası işi dolayısıyla Kastamonu’ya taşınınca, Necatigil’de ilkokul son sınıfını Kastamonu’da okudu. Lise hayatına Kastamonu’da başladıysa da verem hastalığı nedeniyle okula devam edemedi. Hastalık sebebiyle aile tekrar İstanbul’a taşındı. Necatigil uzun süren tedavi sürecinden sonra Kabataş Lisesi’nde orta ikinci sınıftan yeniden okul hayatına başladı.

Behçet Necatigil daha ortaokul yıllarında iken “Küçük Muharrir” adıyla el yazısıyla bir dergi çıkarmaya başladı. Bu derginin 14. Sayısında birinci cildi bitmiş  ve Necatigil’in hastalığı sebebiyle dergiye iki yıl ara vermiştir. 2o Haziran 1932’de dergiyi tekrar çıkarmaya başlıyor ve 12 sayı daha çıkarıyor. El yazısıyla çıkarılan bu derginin okuyucuları ailesi ve arkadaşları oluyor tabi ki.  Aynı yıllarda Akşam Gazetesi’nin haftalık “Çocuk Dünyası” sayfasına Küçük Muharrir imzasıyla şiirler, fıkralar yazmaya başladı. Bu çalışması 1931-1933 yılları arasında iki yıl sürdü.

Behçet Necatigil Üniversiteye İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde devam etti. Bu arada Alman Filolojisi bölümünün derslerine misafir öğrenci olarak devam etti.

Yüksek öğrenimini 1940 yılında bitirdikten sonra Kars Lisesine Edebiyat öğretmeni olarak atandı. Kars’ın hava koşullarına alışamadığı için hastalandı. Bunun üzerine 1941 yılında Zonguldak Çelikel Lisesi’ne, 1943 Mart ayında da İstanbul ‘a Pertevniyal Lisesi’ne tayin edildi. İki ay sonra okullar tatile girince yedek subay olarak askere gitti. Asker dönüşü İstanbul Kabataş Lisesi’ne tayin edildi ve burada onbeş yıl görev yaptı.

İlk şiir kitabı “Kapalı Çarşı”yı Aralık 1945’te yayımladı.  Bu yıllarda Alman Filolojisi’ne kayıt yaptırdı. İki yıl hem öğretmenlik hem de öğrencilik yaptı. Öğretmenlikteki dersleri artınca Alman Filolojisi’nden “Modern Almanca Sertifikası” alarak ayrıldı.

1949 Yılında Sariyer Ortaokulu’nda stajyer öğretmen olarak görev yapan Huriye Korkut ile evlendi. 1951 Yılında ilk kızı Selma dünyaya geldi. 1957’de küçük kızı Ayşe doğdu.

Necatigil 1960 Yılında Çapa Eğitim Enstitüsü’ne tayin oldu. 1972’de kendi isteğiyle emekliliğini isteyinceye kadar Çapa Eğitim Enstitüsü’nde çalıştı.

1979 Yılının Kasım ayında akciğerlerinden rahatsızlanması üzerine Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi’ne yatırıldı. Yapılan tedavilere vücudu cevap vermeyince 13Aralık 1979’da aramızdan ayrıldı. Allah rahmet eylesin.

Eserlerine gelince;

Şiir kitapları:

• Kapalı Çarşı(1945)
• Çevre (1951)
• Evler (1953)
• Eski Toprak (1956)
• Arada (1958)
• Dar Çağ (1960)
• Yaz Dönemi (1963)
• Divançe (1965)
• İki Başına Yürümek (1968)
• En/Cam (1970)
• Zebra (1973)
• Kareler Aklar (1975)
• Beyler (1978)
• Söyleriz (1980)

Radyo oyunları:

•       Yıldızlara Bakmak (iki oyun)

  1. Kadın ve Kedi (ilk oynanış tarihi: 7 Mart 1963)
  2. Yıldızlara Bakmak (ilk oynanış tarihi: 29 Aralık 1963)

•       Gece Aşevi (beş oyun)

  1. Son Tren (ilk oynanış tarihi: 5 Eylül 1963)
  2. Emekli (ilk oynanış tarihi: 21 Mayıs 1964)
  3. Artırma Salonunda (ilk oynanış tarihi: 22 Kasım 1964)
  4. Gece Aşevi (ilk oynanış tarihi: 26 Ağustos 1965)
  5. Kutularda Sinek (ilk oynanış tarihi: 17 Eylül 1965)

•       Üç Turunçlar (altı oyun)

  1. Yol (ilk oynanış tarihi: 7 Mart 1963)
  2. Üç Trunçlar (ilk oynanış tarihi: 7 Ekim 1965)
  3. Uzak Yol Kaptanı (ilk oynanış tarihi: 11 Ağustos 1966)
  4. Hayal Hanım (ilk oynanış tarihi: 25 Mayıs 1967)
  5. Süslü Karakol Durağı (ilk oynanış tarihi: 31 Ağustos 1967)
  6. İki Çapraz Çizgi (yazılış tarihi: 31 Ağustos 1967)

•       Pencere (dört oyun)

  1. Pencere (ilk oynanış tarihi: 26 Şubat 1970)
  2. Gaz (ilk oynanış tarihi bulunamadı)
  3. Uzun Köprü (ilk oynanış tarihi: 15 Mart 1974)
  4. Yıldızlara Bakmak ( ilk oynanış tarihi bulunamadı)

•       Kitaplaşmamış 3 oyun daha mevcuttur

  1. Temmuz (ilk oynanış tarihi: 20 Ekim 1977)
  2. Altın Beşik (ilk oynanış tarihi: 18 Mayıs 1972)
  3. Kediciler

Düzyazıları:

• Bile/Yazdı (1979)
• Tûtinâme (Hazırlayan, Can Yayınları, Nisan 2009)

Antolojileri:

• Küçük Mitologya Sözlüğü (1957)
• Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü (1960)
• Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü (1979)

Mektupları:

• Mektuplar (1989, ölümünden sonra yayımlandı)
• Serin Mavi (1999, ölümünden sonra yayımlandı)

Çevirileri:

• Türk Halk Kitapları , Otto Spies (1941)
• Bir Haylazın Hayatı , Joseph von Eichendorff (1946)
• Malte Laurids Brigge’nin Notları , Rainer Maria Rilke (1948)
• Sis , Miguel De Unamuno (1948)
• Sonbahar Yıldızları Altında , Knut Hamsun (1949)
• Dünya Nimeti , Knut Hamsun (1949)
• Açık Deniz Kıyısında , August Strindberg (1951)
• Morbacka , Selma Lagerlöf (1952 ,Salah Birsel ile birlikte)
• Venedikte Ölüm , Thomas Mann (1952)
• Victoria , Knut Hamsun (1952)
• Korku , Stefan Zweig (1953)
• Yaman Adam , Miguel De Unamuno (1954)
• Tedirgin Gece , Albrecht Goes (1954)
• Pan , Knut Hamsun (1954)
• Serserilik Günleri , Knut Hamsun (1955)
• Açlık , Knut Hamsun (1956)
• Garp Cephesinde Yeni Bir Şey Yok , Erich Maria Remarque (1956)
• Küçük Mitologya Sözlüğü , Dr. Otto Hitbrunner (1957)
• Benoni , Knut Hamsun (1960)
• Kapıların Dışında , Wolfgang Borchert (1962)
• Fareler , Gerhart Hauptmann (1962)
• Martı , Anton Çehov (1963)
• Fener, Gece ve Yıldızlar , Wolfgang Borchert (1963)
• Gençlik Güzel Şey , Hermann Hesse (1963, Kamuran Şipal ile birlikte)
• Dönemeç , Tankred Dorst (1964)
• Kara Kız , Tankred Dorst (1965)
• Ve O Hiç Bir Şey Demedi , Heinrich Böll (1966)
• İtiraf , Wilhelm Von Scholz (1966)
• Göçebe , Knut Hamsun (1968)
• Rosa , Knut Hamsun (1968)
• Şarkılar Kitabı , Heinrich Heine (1972)
• Kör Baykuş , Sadık Hidayet (1977)
• Andersen Masalları , Christian Andersen (1977)
• Son Bölüm , Knut Hamsun (1980) (**)
• Yalnızlık Bir Yağmura Benzer , Çeviri Şiirler (1984) (**)
• Uçarı , Knut Hamsun (1990) (**)
(**) Ölümünden sonra yayımlanan kitaplardır.

Bütün Yapıtları

Hilmi Yavuz ve Ali Tanyeri’nin hazırladığı Bütün Eserleri Cem Yayınevi tarafından 7 cilt olarak basıldı:
1. (İlk beş şiir kitabı, 1981)
2.(6.-11. şiir kitapları, 1982)
3.(Son üç şiir kitabı)
4. (Yayımlanmamış Şiirler, 1985)
5. (Bile/Yazdı ve Yazılar, 1983)
6. (Konuşmalar, Konferanslar, 1983)
7. (Radyo Oyunları, 1985)

*** Bütün eserleri, 1993 yılından bu yana Yapı Kredi Yayınları (YKY) tarafından yeniden yayımlanıyor.

 Şiirlerinden Örnekler:

 Solgun Bir Gül Dokununca

Çoklarından düşüyor da bunca
Görmüyor gelip geçenler
Eğilip alıyorum
Solgun bir gül oluyor dokununca.

Ya büyük şehirlerin birinde
Geziniyor kalabalık duraklarda
Ya yurdun uzak bir yerinde
Kahve, otel köşesinde
Nereye gitse bu akşam vakti
Ellerini ceplerine sokuyor
Sigaralar, kâğıtlar
Arasından kayıyor usulca
Eğilip alıyorum, kimse olmuyor
Solgun bir gül oluyor dokununca.

Ya da yalnız bir kızın
Sildiği dudak boyasında
Eşiğinde yine yorgun gecenin
Başını yastıklara koyunca.

Kimi de gün ortası yanıma sokuluyor
En çok güz ayları ve yağmur yağınca
Alçalır ya bir bulut, o hüzün bulutunda.
Uzanıp alıyorum, kimse olmuyor
Solgun bir gül oluyor dokununca.

Ellerde, dudaklarda, ıssız yazılarda
Akşamlara gerili ağlarla takılıyor
Yaralı hayvanlar gibi soluyor
Bunalıyor, kaçıp gitmek istiyor
Yollar, ya da anılar boyunca.

Alıp alıp geliyorum, uyumuyor bütün gece
Kımıldıyor karanlıkta ne zaman dokunsam
Solgun bir gül oluyor dokununca.

Kitaplarda Ölmek

Adı, soyadı
Açılır parantez
Doğduğu yıl, çizgi, öldüğü yıl, bitti
Kapanır parantez.

O şimdi kitaplarda bir isim, bir soyadı
Bir parantez içinde doğum, ölüm yılları.

Ya sayfa altında, ya da az ilerde
Eserleri, ne zaman basıldıkları
Kısa, uzun bir liste.
Kitap adları
Can çekişen kuşlar gibi elinizde.

Parantezin içindeki çizgi
Ne varsa orda
Ümidi, korkusu, gözyaşı, sevinci
Ne varsa orda.
O şimdi kitaplarda
Bir çizgilik yerde hapis,
Hala mı yaşıyor, korunamaz ki,
Öldürebilirsiniz.



Kategori: Sanat Yazar: admin 1 yorum yapılmış 904 kez okundu. Tarih: 13 Aralık 2012

YORUMLAR

1 Yorum var

  1. Behçet Necatigil, gerçekten Türk Edebiyatı’nın önemli kişilerinden. Değeri bilinmeli! Ne güzel ki hakkında böyle yazılar okuyoruz.

Yorum Yapmak İstermisiniz?

İsim ve E-Posta Alanı girmek zorunludur. E-Posta adresiniz gizli kalacaktır.