Edebiyatımızın bıkmaz, usanmaz muhalif yazarlarından Hüseyin Cahit Yalçın’ı doğum yıldönümü münasebetiyle saygı ile anıyoruz.

Hüseyin Cahit Yalçın 7 Aralık 1875’te Balıkesir’de doğmuştur. Ailesi İstanbulludur. İlköğrenimini İstanbul’da yapmış, ortaöğrenimini ise Serez’deki Askeri Rüştiye’de tamamlamıştır. Bir süre de İstanbul’daki Dersaadet İdadi Mülkiyesi’nde okudu.

Daha öğrencilik yıllarında edebiyata ilgisini gösterdi. Mekteb-i Mülkiye’nin son sınıfında “Mektep” isimli dergiyi birkaç arkadaşıyla birlikte çıkardı.

Ardından Edebiyat-ı Cedide topluluğuna katıldı. Bu topluluğun yayınladığı Servet-i Fünun Dergisi’nde hikâyeler, makaleler yayınladı. Servet-i Fünun Dergisinden başka Mütalaa, Tarik, Sabah, Saadet gibi gazetelere de yazılar yazdı.

1896 yılında Mülkiyeyi ikincilikle tamamladı ve bir süre Maarif Nezareti Mektub-i Kalemi’nde çalıştı. 1897’de Vefa ve Mercan İdadilerinde Türkçe ve Fransızca öğretmenliği yapmaya başladı. Devamında bu okullarda idarecilik de yaptı.

Hüseyin Cahit edebiyat arenasında eleştiri ve görüşlerini ifade etmede çok keskin bir kaleme sahipti. Daha Edebiyat-ı Cedide döneminde Servet-i Fünun Dergisi’nde yayımlanan Fransızca’dan çeviri “Edebiyat ve Hukuk” isimli makale üzerine 16 Ekim 1901’de derginin kapanmasına sebeb oldu. Hüseyin Cahit daha sonra II. Meşrutiyet, Atatürk ve İsmet İnönü dönemlerinde de iktidarları çok keskin bir dille eleştirmiştir.

Hüseyin Cahit II. Meşrutiyet döneminde arkadaşlarıyla birlikte Tanin Gazetesi’ni kurdu ve gazetenin başyazarlığını yaptı. Bu süreçte 1912’de Osmanlı Meclis-i Mebusanı’na İstanbul milletvekili olarak seçildi. Meclisin ikinci dönem çalışmalarında meclis başkanlığını da yürüttü.

Hüseyin Cahit 31 Mart Ayaklanmasında ölümden Rus Elçiliği’nin yardımı ile kurtuldu ve Romanya’ya gitti. Mehmet Reşat’ın tahta çıkışından sonra tekrar İstanbul döndü ve Tanin Gazetesi’nin yayınını devam ettirdi. Daha sonra gazeteyi İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne sattı.

1911 – 1922 Yılları arasında Düyun-u Umumiye Dayinler vekili olarak görev yaptı ve bu görevden yüksek maaş aldı.

İstanbul’un İngilizler tarafından işgalinde ilk tutuklanıp Bekirağa Bölüğü’ne konulanlar arasında idi. Hemen ardından Malta’ya sürüldü. Bu sürgün hayatı 1921’e kadar sürdü.

Cumhuriyetin kuruluşundan sonraki inkılâplar döneminde gazetelerde inkılâplar aleyhine yazılar yazdı. Sır niteliğindeki bir belgeyi gazetede yayımlayınca 1923’un sonunda istiklal Mahkemesi’nde yargılanmaya başladı. Bir yıl süren bu yargılamadan beraat kararı çıktı.

1925’te çıkan Şeyh Sait İsyanı’nın ardından kurulan İstiklal Mahkemesi’nde Tanin Gazetesi’ndeki bir haber üzerine tekrar yargılandı. Bu yargılamadan ömür boyu Çorum sürgünü çıktı.

1926 Yılında gelişen İzmir Suikast Girişi’ne adı karıştığı için İstiklal Mahkemesi’nde üçüncü kez yargılandı ve beraat etti.

Daha sonra Hüseyin Cahit’in Çorum Sürgünü affedildi ve İstanbul’a döndü. Fakat Hüseyin Cahit muhalefet etmeyi bir türlü terk edemedi. Türk Dil Kurumunun ilk çalışmalarında da muhalefeti dikkati çeker.

Atatürk’ün ölümünden sonra tekrar politikaya döndü. Değişik illerden milletvekili oldu. Adnan Menderes döneminde Ulus Gazetesi’nde yayınlanan bir yazı üzerine milletvekili dokunulmazlığı kaldırıldı. 1954 Yılında 79 yaşında iken cezaevine konuldu.

Tekrar milletvekili seçilemeden 18 Ekim 1957 tarihinde öldü.

ESERLERİ:

ROMAN:

Nadide (1891)

Hayal İçinde (1901)

ÖYKÜ:

Hayat-ı Muhayyel (1899)

Niçin Aldatırlarmış? (1922)

Hayat-ı Hakikiye Sahneleri (1909)

DİĞER:

Kavgalarım (1910)

Edebi Hatıralar (1935)

Siyasal Anılar (1975)

Talat Paşa (1943)

Türkçe Sarf ve Nahiv (1908)

Benim Görüşümle Olaylar (4 cilt, 1945-47)

Seçme Makaleler (1951)



Kategori: Sanat Yazar: admin Yorum yapılmamış 686 kez okundu. Tarih: 7 Aralık 2012

YORUMLAR

Yorum Yapmak İstermisiniz?

İsim ve E-Posta Alanı girmek zorunludur. E-Posta adresiniz gizli kalacaktır.